Bị sỏi thận không chữa coi chừng biến chứng nhiễm trùng, hỏng luôn chức năng thận

10:03 18/09/2019 | sinh

Sỏi thận là những viên sỏi hình thành trong thận. Các chất thải trong thận đôi khi có thể tạo thành các tinh thể bám bên trong thận.

Theo thời gian, các tinh thể có thể tích tụ để tạo thành một cục cứng như đá gọi là sỏi thận. Chúng có thể nhỏ như một hạt bụi, hoặc lớn bằng kích thước của một quả bóng tennis. Không chỉ có thận, sỏi cũng có thể hình thành bất cứ nơi nào trong đường tiết niệu bao gồm niệu quản, bàng quang và niệu đạo.
vn1pD8TEW9lpXfoZZxQRnmEHBrr03P7pRXeC0xCeb8ZI71nXrGaATB7C5JZ7SuHiBENMz_ARIZ7WkkSyRB9XjCyLUX98718

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Sỏi thận được tạo ra từ những yếu tố nào?

Khi cơ thể hấp thụ dinh dưỡng, các chất thải còn lại sẽ theo dòng máu đến thận. Các chất thải được loại bỏ khỏi cơ thể qua nước tiểu. Khi có quá nhiều chất thải nhưng lại quá ít nước trong nước tiểu, các tinh thể sẽ hình thành và dính lại với nhau và tạo thành khối rắn hay sỏi thận.

Có 4 loại sỏi thận chính:

  • Sỏi canxi: Sỏi canxi là dạng sỏi thận phổ biến nhất. Chúng được hình thành khi có quá nhiều canxi trong nước tiểu. Nguyên nhân có thể do tuyến cận giáp hoạt động quá mức, rối loan di truyền tăng canxi niệu, bệnh lý về thận, một số loại ung thư hoặc sarcoidosis.
  • Sỏi Struvite: Thường có hình sừng và có thể khá lớn, hình thành bởi nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Sỏi axit uric: Sỏi axit uric mềm hơn các loại sỏi thận khác. Do chế độ ăn ít chất xơ và giàu protein. Bệnh nhân bị bệnh gút có nguy cơ bị sỏi axit uric cao hơn.
  • Sỏi cystine: Do một rối loạn di truyền hiếm gặp được gọi là cystin niệu. Sỏi cystine lớn hơn các dạng sỏi thận khác và có xu hướng tái phát.

Trong khoảng 85% các trường hợp, sỏi thận nhỏ (<5 mm) có thể tự đào thải qua nước tiểu mà không cần can thiệp y khoa. Những viên sỏi lớn hơn 5 mm có thể cần can thiệp y khoa. Những viên sỏi nhỏ kích thước từ khoảng 2 mm có thể gây ra các triệu chứng khó chịu.

Ai là người có nguy cơ bị sỏi thận

Một số người có nguy cơ mắc sỏi thân cao hơn những người khác, đó là:

  • Không uống đủ nước hàng ngày (dưới 8 ly mỗi ngày)
  • Có tiền sử gia đình bị sỏi thận
  • Bệnh nhân nằm liệt giường
  • Có lối sống ít vận động
  • Mắc bệnh béo phì
  • Bị nhiễm trùng tiết niệu và thận thường xuyên
  • Chế độ ăn giàu protein và ít chất xơ
  • Sử dụng quá nhiều muối
  • Mắc một số bệnh như bệnh Crohn, bệnh gút, nhiễm toan ở ống thận, cường tuyến cận giáp, thận xốp tủy, bệnh tiểu đường typ 2 và bệnh sùi mào gà
  • Sử dụng quá mức các chất khoáng như canxi và vitamin C

Biến chứng của sỏi thận

Các biến chứng do sỏi thận gây ra là rất hiếm bởi vì, trong hầu hết các trường hợp, sỏi thận được phát hiện, chẩn đoán và điều trị trước khi các biến chứng có thể xảy ra. Tuy nhiên, nếu bị tắc nghẽn, có nguy cơ nhiễm trùng và trong trường hợp này thận có thể bị tổn thương. Một số biến chứng:

Sỏi thận tái phát

Biến chứng phổ biến nhất là sỏi thận tái phát. Những người đã phát hiện có một viên sỏi và được điều trị thì 60-80% khả năng sẽ tái phát một viên sỏi khác trong suốt cuộc đời.

Biến chứng điều trị

Các phương pháp điều trị khác nhau với các loại sỏi lớn hơn có thể gây ra một số biến chứng.
Các biến chứng xảy ra phụ thuộc vào cách điều trị, kích thước và vị trí của sỏi. Chúng có thể bao gồm:

  • Nhiễm trùng huyết: một bệnh nhiễm trùng đã lây lan qua máu, gây ra các triệu chứng trên toàn cơ thể
  • Steinstrasse: là thuật ngữ y khoa của một tắc nghẽn được gây ra bởi các mảnh vỡ của sỏi trong niệu quản (ống gắn mỗi quả thận vào bàng quang). Đó là sỏi vụn sau tán sỏi rơi xuống tạo thành chuỗi.
  • Chấn thương niệu quản
  • Nhiễm trùng đường tiết niệu
  • Chảy máu trong phẫu thuật
  • Đau dữ dội

Người ta ước tính rằng từ 5 đến 9% có thể gặp biến chứng sau khi nội soi niệu quản.

Một số biến chứng khác

  • Tắc nghẽn đường tiết niệu
  • Suy thận

Phòng ngừa sỏi thận

Loading...

Một số biện pháp phòng tránh sỏi thận:

Uống nhiều nước

Để tránh bị sỏi thận, hãy đảm bảo rằng uống nhiều nước mỗi ngày để tránh bị mất nước. Điều này rất quan trọng để giữ cho nước tiểu được pha loãng giúp tránh các chất thải hình thành sỏi thận.

Hãy quan sát màu nước tiểu. Nước tiểu càng sẫm màu thì càng cô đặc. Nước tiểu thường có màu vàng đậm vào buổi sáng vì nó chứa chất thải tích tụ mà cơ thể đã sản xuất qua đêm.

Thông thường, nên uống ít nhất khoảng 1,2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, những người đã có tiền sử bị sỏi thận trước đây được khuyến cáo uống 2 đến 3 lít nước mỗi ngày.

Nên uống nhiều hơn lượng khuyến nghị hàng ngày khi trời nóng hoặc khi tập thể dục, để bổ sung chất lỏng bị mất qua mồ hôi.

Chế độ ăn

Nếu sỏi thận là do dư thừa canxi, chế độ ăn được khuyến cáo nên giảm lượng oxalate. Do Oxalate ngăn canxi hấp thu vào trong cơ thể, và có thể tích lũy trong thận để tạo thành sỏi.

Thực phẩm có chứa oxalat bao gồm: củ cải đỏ; măng tây; sô cô la; tỏi tây; cần tây; hạnh nhân; đậu phộng; hạt điều; sản phẩm làm từ đậu nành; các loại ngũ cốc, chẳng hạn như bột yến mạch, mầm lúa mì và nguyên hạt.

Không nên giảm lượng canxi trong chế độ ăn trừ khi bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Do canxi rất quan trọng để duy trì xương và răng khỏe mạnh.

Để tránh phát triển sỏi axit uric, nên giảm lượng thịt đỏ, thịt gia cầm và cá trong chế độ ăn. Một số trường hợp có thể được kê đơn thuốc để thay đổi nồng độ axit hoặc kiềm trong nước tiểu.
ts-VXZmixbugSo_a0CsRBYm7WNA4K_a3TeRVhZmqOZc5LxF5srbFG1TGuVvmh8EL88ITIwDnJcRsmLHl3g-JK1qVCKQTdQ

Ảnh minh họa/Nguồn: Internet
Thuốc

Một số thuốc thường được kê để giảm đau, hoặc để ngăn ngừa nhiễm trùng phát triển.

Loại thuốc được kê tùy thuộc vào loại sỏi thận mà bệnh nhân mắc phải. Ví dụ, nếu có tiền sử sỏi struvite, có thể cần phải dùng thuốc kháng sinh. Thuốc kháng sinh sẽ giúp ngăn ngừa vi khuẩn gây nhiễm trùng đường tiết niệu, sẽ gây nhiễm trùng thận của bạn và có thể tạo ra sỏi.

Ths.BS. Nguyễn Thị Thu Hường


Loading...

Bài viết cùng chuyên mục